BỆNH THIẾU MÁU VÀ BỆNH CẦU TRÙNG Ở HEO – NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH PHÒNG TRỊ HIỆU QUẢ
1. Bệnh thiếu máu và bệnh cầu trùng ở heo là gì?
Bệnh thiếu máu và bệnh cầu trùng ở heo là hai vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến sự phát triển và sức khỏe của đàn heo, đặc biệt là heo con theo mẹ.
- Thiếu máu ở heo xảy ra khi lượng hồng cầu, hemoglobin hoặc thể tích máu giảm sút, khiến cơ thể không đủ oxy để nuôi dưỡng các mô và cơ quan. Nguyên nhân chính là do thiếu sắt, dẫn đến tình trạng còi cọc, sức đề kháng kém, dễ mắc bệnh.
- Bệnh cầu trùng ở heo do ký sinh trùng gây ra, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, làm heo tiêu chảy, mất nước, kém hấp thu dinh dưỡng và có thể gây tử vong nếu không điều trị kịp thời.
Sự kết hợp của hai bệnh này làm heo con suy giảm miễn dịch, chậm lớn và gia tăng tỷ lệ tử vong, gây thiệt hại lớn trong chăn nuôi. Vì vậy, việc nhận biết triệu chứng và áp dụng biện pháp phòng trị hiệu quả là điều vô cùng quan trọng.
2. Nguyên nhân gây bệnh thiếu máu và bệnh cầu trùng ở heo
2.1. Nguyên nhân gây thiếu máu ở heo con
👉 Thiếu sắt:
- Heo con có lượng sắt dự trữ trong gan rất thấp (chỉ khoảng 50mg), không đủ đáp ứng nhu cầu phát triển.
- Sữa heo nái rất ít sắt, không cung cấp đủ lượng cần thiết cho heo con (chỉ 1,5 mg/lít sữa, đáp ứng khoảng 10-20% nhu cầu).
- Heo con nuôi trong chuồng trại không có điều kiện tiếp xúc với đất, nên không thể hấp thụ sắt từ môi trường như trong tự nhiên.
👉 Bệnh lý đi kèm:
- Thiếu máu có thể do các bệnh truyền nhiễm, ký sinh trùng như bệnh cầu trùng, gây mất máu và làm bệnh trở nên trầm trọng hơn.
2.2. Nguyên nhân gây bệnh cầu trùng ở heo
👉 Do ký sinh trùng Coccidia gây tổn thương niêm mạc ruột, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng.
👉 Lây nhiễm qua phân, môi trường bẩn, chuồng trại không được vệ sinh tốt.
👉 Heo con từ 5 – 17 ngày tuổi dễ mắc bệnh nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.
3. Triệu chứng bệnh thiếu máu và bệnh cầu trùng ở heo
3.1. Triệu chứng bệnh thiếu máu ở heo
🐷 Heo con gầy yếu, chậm lớn, da nhợt nhạt, niêm mạc mắt trắng bệch.
🐷 Giảm khả năng ăn uống, tiêu chảy, dễ bị nhiễm bệnh.
🐷 Thở nhanh, có thể chết đột ngột ở heo 3-4 tuần tuổi.
🐷 Khi mổ khám, thấy tim to, lách lớn, gan nhiễm mỡ, phù nề nhiều mô.
3.2. Triệu chứng bệnh cầu trùng ở heo
🐷 Tiêu chảy kéo dài, phân có màu vàng sệt, đôi khi có bọt.
🐷 Mất nước, suy nhược, gầy ốm, bụng hóp.
🐷 Phân dính nhiều ở hậu môn, có mùi hôi thối.
🐷 Mổ khám thấy ruột nhão, niêm mạc ruột viêm, hoại tử, giảm hấp thu dinh dưỡng.
Nếu heo con mắc đồng thời cả thiếu máu và cầu trùng, bệnh sẽ diễn tiến nặng hơn, tỷ lệ chết có thể lên đến 20-30%, làm giảm năng suất chăn nuôi nghiêm trọng.
4. Chẩn đoán bệnh thiếu máu và bệnh cầu trùng ở heo
✔ Thiếu máu được chẩn đoán bằng cách kiểm tra biểu hiện lâm sàng, xét nghiệm máu (hàm lượng hemoglobin < 8g/100ml).
✔ Bệnh cầu trùng có thể xác định bằng kiểm tra phân, tiêu bản ruột, hoặc dựa vào dịch tễ và triệu chứng điển hình.
5. Phòng và điều trị bệnh thiếu máu và bệnh cầu trùng ở heo
5.1. Phòng bệnh thiếu máu ở heo con
✅ Tiêm sắt cho heo con:
- Tiêm sắt dextran (100 – 200 mg/con) trong 3-5 ngày tuổi để đảm bảo đủ sắt.
- Không tiêm ngay khi mới sinh vì có thể gây tổn thương cơ.
- Bổ sung sắt qua thức ăn, nước uống, hoặc dùng gel sắt cho heo con liếm tự do.
✅ Duy trì vệ sinh chuồng trại, định kỳ kiểm tra ký sinh trùng để giảm nguy cơ thiếu máu do bệnh lý.
5.2. Điều trị bệnh thiếu máu ở heo con
✔ Tiêm Gleptoferron (200 – 500 mg/heo) để cải thiện tình trạng thiếu máu nhanh chóng.
✔ Bổ sung điện giải, vitamin B12 giúp tăng cường tạo hồng cầu.
✔ Điều trị các bệnh nền (cầu trùng, ký sinh trùng) để giảm nguy cơ thiếu máu.
5.3. Phòng bệnh cầu trùng ở heo con
✅ Chuồng trại sạch sẽ, sát trùng thường xuyên.
✅ Cách ly heo con mới sinh, tránh tiếp xúc với phân heo trưởng thành.
✅ Sử dụng thuốc phòng bệnh cầu trùng như Toltrazuril cho heo con 3-5 ngày tuổi.
5.4. Điều trị bệnh cầu trùng ở heo
✔ Dùng thuốc đặc trị cầu trùng Toltrazuril qua đường uống hoặc tiêm.
✔ Bổ sung điện giải, chất dinh dưỡng để hỗ trợ phục hồi.
✔ Điều trị kịp thời để tránh lây lan trong đàn.
6. Giải pháp tối ưu phòng trị bệnh thiếu máu và bệnh cầu trùng ở heo
💡 Glepzuril – Giải pháp kết hợp tiêm Gleptoferron & Toltrazuril
🔹 Ưu điểm vượt trội:
✔ Một mũi tiêm duy nhất phòng cả thiếu máu và cầu trùng.
✔ Hiệu quả nhanh hơn so với dùng thuốc uống.
✔ Hạn chế tác dụng phụ, an toàn cho heo con.
✔ Tiết kiệm thời gian và chi phí cho người chăn nuôi.
👉 Kết luận: Bệnh thiếu máu và bệnh cầu trùng ở heo** là hai bệnh phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu áp dụng đúng phương pháp. Sử dụng tiêm Gleptoferron và Toltrazuril kết hợp là giải pháp tối ưu giúp bảo vệ sức khỏe đàn heo và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
( Viết lại dựa theo bài viết của PGS. TS HỒ THỊ VIỆT THU – Ban Cố Vấn Vemedim Corporation)